Alergia pokarmowa

  • alegie pokarmowe
  • ananasy
  • raki
  • orzechy
  • leczenie alergii
  • zboża

alegie pokarmowe

Statystyki dotyczące częstości występowania alergii są alarmujące. Prawdopodobnie co 10 lat podwaja się liczba osób zapadających na alergię. Obecnie na alergię cierpi około 8-10 % populacji. Ocenia się, że w 2010 roku jakaś forma choroby alergicznej może występować u 40 % ludzi na świecie.

O  rozwoju alergii przesądza wiele czynników. Badania sugerują, że wiele genów ma swój udział w tym procesie. Prawdopodobieństwo wystąpienia alergii dzieci u zdrowych rodziców wynosi 12 %. Jeżeli na alergię cierpi matka, wzrasta ono do 60 %, a jeżeli alergia dokucza obojgu rodzicom  – ryzyko pojawienia się jej u dziecka podnosi się aż do 70 -80%. Należy jednak podkreślić, że za tak znaczny wzrost zachorowań na alergie odpowiedzialny jest tez rozwój cywilizacji, a co za tym idzie coraz większe zanieczyszczenia środowiska naturalnego.

W krajach bogatych częstość występowania alergii narasta bardzo szybko. W krajach biednych, słabo rozwiniętej motoryzacji, o niewielkim wykorzystaniu żywności wysoko przetworzonej, rozpowszechnienie alergii jest zdecydowanie mniejsze. Alergia pokarmowa, na którą cierpi około 17% wszystkich alergików, to jedna z ważniejszych form alergii. Alergie pokarmowe powodują wiele cierpień u osób nimi dotkniętych, począwszy od objawów ze strony przewodu pokarmowego (biegunki, bóle brzucha), a skończywszy na nawracających wysypkach i uporczywym świądzie skóry. Na domiar złego alergie pokarmowe bardzo często występują razem z innymi chorobami alergicznymi.

Alergia

Termin alergia wprowadził w 1906 roku Clemens Johannes von Pirquet, austriacki pediatra, profesor uniwersytetów we Wrocławiu i Wiedniu. Pierwotnie termin ten oznaczał zmienioną odczynność organizmu na antygen podany powtórnie. Z czasem zaczęto używać go w innym znaczeniu, jako synonim reakcji alergicznych organizmu.

Alergia to odbiegająca od normy reakcja układu odpornościowego na specyficzny związek (alergen), na który dany organizm się uczulił. W przypadku osoby skłonnej do alergii podczas pierwszego kontaktu z alergenem jej układ immunologiczny wytwarza odpowiednie przeciwciała.

Nie dochodzi jednak wtedy do żadnych reakcji alergicznych. Pierwsze spotkanie z alergenem tylko uczula organizm takiej osoby na dany alergen. Reakcje alergiczne ujawniają się dopiero przy następnym jej zetknięciu z alergenem.

Przyczyny alergii nie są do końca wyjaśnione, mają w nich udział czynniki dziedziczne i środowiskowe. U większości ludzi cierpiących na alergię  występuje podwyższony pozom przeciwciał  IgE (pojawiają się one szczególnie licznie w skórze, drogach oddechowych oraz przewodzie pokarmowym).

Alergen to substancja, którą organizm rozpoznaje jako obcą. Wywołuje ona nieprawidłową reakcję odpornościową, czyli reakcje alergiczną. Alergenem może być każda substancja: cząsteczki białkowe pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, syntetyki, metale, leki. Wykryto ponad 40 tys. związków wywołujących alergię u predysponowanych osób. W zależności od sposobu, w jaki alergen wnika do organizmu, wyróżnia się:

  • alergeny wziewne – całoroczne: m.in. roztocze kurzu domowego, sierść zwierząt, zarodki pleśni, pierze, wełna, pyły unoszące się w miejscu pracy; sezonowe pyłki roślin mogą wywołać u osoby uczulonej ataki astmy lub katar alergiczny
  • alergeny kontaktowe (np. składniki kosmetyków  i środków czyszczących), działające po zetknięciu ze skórą
  • alergeny pokarmowe  (związki obecne w pokarmie) wywołujące wysypki skórne, biegunkę, a także objawy ze strony dróg oddechowych, z reguły jednak mniej nasilone niż w wypadku alergenów wziewnych
  • alergeny wstrzyknięte bezpośrednio do tkanek (np. jad owadów) a powodujące różne objawy: od obrzęków w miejscu wstrzyknięcia  po groźny dla życia wstrząs anafilaktyczny.

Alergia jest więc specyficzną nieprawidłową odpowiedzią układu immunologicznego na substancje, które nie szkodzą większości ludzi. Alergicy są uczuleni zwykle na więcej niż jedną  substancję. Alergia pokarmowa to odpowiedź immunologiczna organizmu powodująca występowanie różnych objawów klinicznych. Objawy te zawsze przyjmują tę sama postać i zawsze występują po zjedzeniu tego pokarmu, na który dana osoba jest uczulona.

Alergia pokarmowa ujawnia się najczęściej u niemowląt i małych dzieci. Nierzadko jest pierwszym objawem skłonności organizmu również do innych chorób na alergicznych. Należy zaznaczyć, że alergia pokarmowa może wystąpić w każdym wieku. Układ immunologiczny przewodu pokarmowego człowieka we wczesnym okresie jego życia cechuje jednak większa podatność na nieprawidłowe reakcje. Alergia pokarmowa jest jedna z form niepożądanych reakcji pojawiających się po spożyciu pokarmów. Rozróżniamy reakcje toksyczne i nietoksyczne.

Wśród reakcji nietoksycznych wyróżnia się:

  • alergię pokarmową, w której objawy kliniczne są powodowane przez patogenetyczne mechanizmy immunologiczne (reakcja alergiczna jest uzależniona od obecnych w organizmie swoistych przeciwciał lub uczulonych limfocytów);
  • nietolerancję pokarmowązwiązaną z z mechanizmami nieimmunologicznymi, do których należą wrodzone lub nabyte zaburzenia enzymatyczne w jelicie cienkim (np. niska aktywność wydzielanych w jelicie cienkim powoduje, że niestrawione tam cukry ulegają fermentacji w jelicie grubym, w skutek czego dochodzi do wzdęć, bólów brzucha, a nawet biegunek).

Przyczyny występowania alergii pokarmowych:

Patogeneza alergii jest bardzo złożona. W zasadzie u każdego człowieka bez względu na jego wiek może wystąpić alergia. W dużej mierze pojawienie się tej choroby zależy od ekspozycji na na określony alergen, tzn. od tego jak długo i  z jakim nasileniem ten właśnie alergen oddziaływał na przewód pokarmowy. W największym stopniu ryzyko rozwoju alergii zależy jednak od uwarunkowań  genetycznych. Ryzyko rozwoju alergii u dzieci zdrowych rodziców  waha się od 6 do 15 %, gdy jedno z rodziców jest chore, wzrasta ono do 40%, a gdy oboje rodzice są chorzy, sięga nawet 60-80%.

Wzrost zachorowań na alergie pokarmowe wynika z niekorzystnego współdziałania czynników genetycznych i środowiskowych. Genetyczna predyspozycja do alergii wiąże się z występowaniem chorób genetycznych w rodzinie ( w tym również alergii), obecnością reakcji alergicznych  IgE-zależnych oraz zaburzonym stosunkiem limfocytów Th (CD4) do limocytów Tc/Ts (CD8).

Do najważniejszych czynników środowiskowych ryzyka rozwoju alergii należą:

  • ekspozycja na alergeny pokarmowe  (szkodliwe nawyki żywieniowe, karmienie niemowlaków sztucznymi mieszankami mlecznymi, wczesne wprowadzanie do pożywienia niemowlaków stałych produktów, niewłaściwy sposób odżywiania się kobiet w ciąży i podczas laktacji);
  • siła alergenowa białek pokarmowych m.in glikoprotein białek mleka krowiego, jaj, soi, orzeszków ziemnych
  • wielkość ekspozycji na alergen(indywidualna predyspozycja do choroby, wchłanianie alergenów  i wielocząsteczkowych – zwiększone u wcześniaków i noworodków w wyniku procesów zapalnych jelit, różne szkodliwe czynniki środowiskowe, np. bierne palenie, alergeny wziewne, zakażenia przewodu pokarmowego)
  • nieświadome narażenia na alergeny(dokarmianie niemowlaków mieszanka mleczną, dodawanie do pokarmów produktów alergennych, jaj, soi, orzechów
  • brak karmienia piersią (nieobecność pokarmu naturalnego)

Alergia pokarmowa może być wywołana prawie przez każdy produkt spożywczy, co wynika z faktów, że bardzo duża grupa spożywcza składników żywności, choćby jaja kurze , mleko krowie, ser, czekolada, orzechy, ryby, owoce, zboża, przyprawy, surowe warzywa, oraz większość substancji dodawanych do żywności ( np. środki konserwujące) ma właściwości alergizujące. U dorosłych alergie pokarmową wywołują głównie produkty pochodzenia roślinnego, u dzieci zaś głównie produkty pochodzenia zwierzęcego.

Produkty spożywcze powodujące alergię

Produkty zwierające białka zwierzęce i roślinne

  • mięso różnych zwierząt i ryb
  • mleko
  • jaja
  • soja
  • owoce
  • orzechy

Produkty z dużą zawartością histaminy

  • wołowina
  • cielęcina
  • wątroba wieprzowa
  • skorupiaki
  • łosoś
  • tuńczyk
  • pomidory
  • szpinak
  • sucha kiełbasa
  • sery fermentujące
  • kiszona kapusta

Produkty wyzwalające histaminę wewnątrzustrojową

  • pomidory
  • truskawki
  • czekolada
  • kakao
  • jaja
  • ryby

Produkty z dużą zawartością tyraminy, innych amin biogennych (serotonina), substancji biologicznie czynnych (kofeina, teobromina)

  • alkohol
  • kawa

Substancje chemiczne o działaniu toksycznym lub farmakologicznym znajdujące się w pokarmach (np. salicylina, środki konserwujące i barwiące) lub od nich przechodzące (pestycydy, aflatoksyny, ergotomina), mogące wywołać objawy kliniczne u alergików

  • różne produkty spożywcze

Produkty najczęściej wywołujące alergię pokarmową u dzieci

  • białko jaja
  • orzeszki ziemne
  • ryby
  • mleko krowie
  • soja, soczewica, groszek
  • wołowina
  • skorupiaki
  • musztarda
  • orzeszki laskowe
  • orzechy kokosowe
  • szynka
  • mięso kury, królik, zboża, słonecznik, marchew, brzoskwinie, migdały, proszek do pieczenia, barwniki azowe.

Omówienie głównych alergenów pokarmowych:

Mleko krowie

Białka mleka krowiego są główna przyczyną alergii, częstsza niz produkty pokarmowe razem wzięte. Alergia na białka mleka krowiego jest reakcja typu późnego. Alergia na białka mleka krowiego dokucza przede wszystkim niemowlętom i małym dzieciom. Objawy alergi pojawiaja się u ok. 2-5 % niemowląt karmionych preparatami mleka krowiego i u ok. 0,5% niemowląt karmionych piersią. między trzecim a piątym rokiem życia ok.90% dzieci wyrasta z alergii na białka mleka krowiego. Nie bez znaczenia jest jednak wiek dziecka, w którym alergia się ujawnia. U dzieci u których, doszło do rozwoju alergii poniżej trzeciego roku życia , jej objawy ustępują  częściej niż u pozostałych dzieci. Mleko spożywcze zawiera przeciętnie 3-3,5 % białek. Zawartość białek w produktach mleczarskich jest zróżnicowana.

Białka mleka krowiego dzielą się na dwie podstawowe grupy:

  • białka kazeinowe
  • białka serwatkowe

Mleko krowie zawiera 78-85 % białka kazeinowego i 15 – 25 % białka serwatkowego. Kompleks kazeinowy składa się z trzech frakcji:α -,  β -  i  γ – kazeiny, a te z kolei dzielą się na dalsze podfrakcje.

W skład białek serwatkowych wchodzą:

  • laktoglobulina (36),
  • laktoalbumina (20%),
  • immunoglobuliny (10%),
  • albumina serum krwi (5%),
  • laktoferyna (4%),
  • transferyna (4%),
  • protezo-peotony (20%) i laktoperoksydaza (1%).

Właściwości alergizujące białek mleka zależą od wielkości ich cząsteczek. Masa cząsteczkowa poszczególnych frakcji białek mleka jest zróznicowana. W wypadku kazeiny mieści się ona w granicach 19-24 kDa. Najczęstszą przyczyną alergii są: kazeina, laktoglobulina, laktoalbumina w mniejszym stopniu.

Jaja

Białka jaj są silnym alergenem podczas pierwszych trzech lat życia człowieka. Nawet przy pierwszym kontakcie z jajem kurzym zdarzają się silne reakcje alergiczne. Uczulenie na białka jaja kurzego może się rozwijać, podobnie jak w przypadku uczulenia na białka mleka krowiego, za pośrednictwem pokarmu matki. Alergie na te białka występują częściej u dzieci niż u dorosłych i podobnie jak w przypadku alergii na mleko, nierzadko ustępują wraz z wiekiem. U dzieci szczególnie wrażliwych alergia ta występuje równiez w wieku dorosłym.

Głównymi alergenami białaka jaj są:

  • owoalbumina Gal d2
  • owomukoid Gal d1
  • owotransferyna Gal d3
  • lizozym Gal d4

Owoalbumina i owomukoid są odporne zarówno na denaturację, jak i trawienie enzymatyczne. To oznacza, że jaja poddane obrubce technologicznej nie tracą swoich właściwości uczulających.

Ryby

Ryby i ich przetwory należą do grupy produktów spożywczych o bardzo wysokiej wartości odzywczej. Alergie na ryby występują u dzieci i osób dorosłych i są zawsze IgE-zależne. Zaleca się aby osoby uczulone na jeden gatunek ryb unikały wszystkich pozostałych. Zasada ta dotyczy także osób uczulonych na skorupiaki. W rybach sa obecne także inne białka o właściwościach uczulających, ale nie zostały one jeszcze tak dobrze poznane jak parwalbumina. Białka rym są tak silnymi alergenami, że stosowanie ich w diagnostycznych próbach prowokacji może stwarzać ryzyko wystąpienia ostrych objawów alergii łącznie z zagrażającym życiu wstrząsem anafilaktycznym. Alergeny ryb są tak silne, że ich śladowe ilości, dostające się do potraw w postaci zanieczyszczeń mogą u osoby wrażliwej wywołać reakcję uczuleniową

Skorupiaki i małże

rakiSkorupiaki i małże to jadalne bezkręgowce. Do skorupiaków należą krewetki, kraby, homary, langusty i raki, do małży zaś mięczaki, przegrzebki, ostrygi i sercówki. Skorupiaki i białka zawierają wysoko wartościowe białka . Największe znaczenie w alergologii mają skorupiaki, których alergeny są wspólne niemal dla wszystkich przedstawicieli tej rodziny. Skorupiaki wywołują zazwyczaj reakcję IgE – zależne. Alergeny skorupiaków i małży udało się dość dobrze poznać .

Wyizolowano co najmniej siedem alergenów należących do frakcji białkowych. Najważniejszym alergenem tej grupy jest PEN a1 o masie cząsteczkowej 36 kDa. Na białka skorupiaków i małży częściej są uczulone osoby dorosłe. u dzieci ten typ alergii występuje stosunkowo rzadko. Antygeny skorupiaków, małży i ryb odpowiadają za wywoływanie  ciężkich reakcji alergicznych, łącznie ze wstrząsem anafilaktycznym. Gotowanie nie wpływa znacząco na zmniejszenie właściwości alergennych skorupiaków i małży. Uczulone na nie osoby powinny unikać także spożywania ryb z uwagi na obecność w nich podobnych białek.

Orzeszki ziemne i orzechy drzew

orzechyDo orzechów jadalnych zalicza się m.in.orzeszki ziemne, orzechy włoskie, laskowe, brazylijskie, nerkowce, migdały. pod względem botanicznym wchodzą one w skład różnych grup. Orzechy zawierają wiele alergenów.

Najlepiej poznano alergeny orzechów ziemnych. Najsilniejszymi ich alergenami są Ara h1, Ara h2. Ara h1 jest odporny na denaturację termiczną i chemiczną. Orzeszki ziemne są jednym z najsilniejszych alergenów zdolnych nawet do wywołania zagrażających życiu reakcji anafilaktycznych. Alergie na orzechy występują częściej u osób dorosłych niż u dzieci. Nierzadko pierwsze objawy uczulenia na te produkty występują juz u dzieci poniżej drugiego roku życia.

Osoby, które cierpią z powodu alergii na orzechy, nierzadko uczulają się równiez w wyniku reakcji krzyżowej na pyłki brzozy lub leszczyny i lateks. Krzyżowo reagują także alergeny orzecha włoskiego i laskowego, charakteryzuja się bowiem podobną struktórą biochemiczną. Zaleca się aby osoby uczulone na jeden gatunek orzechów unikały pozostałych.

Soja

Soja zawiera ok. 35% białek. Białka pośród białek roślinnych mają największa wartość odżywczą. Najsilniejszymi alergenami soi są globuliny. pod wpływem wysokiej temperatury właściwości uczuleniowe białek soi zwiększają się. wyniki badań naukowych wskazują, że alergia na białka soi u dzieci zdrowych występuje rzadko. Często zaś pojawienie się alergii na te białka notuje się u dzieci uczulonych na białka mleka krowiego. Z soi wytwarza się różnego rodzaju preparaty . Preparaty z białek sojowych wykorzystuje się głównie w przemyśle spożywczym, głównie w mięsnym, drobiowym i piekarniczym. Dla osób z alergią na białka soi produkty dodano wspomniane wyżej preparaty, są poważnym zagrożeniem. Na dodatek osoby te często spożywają je nieświadomie

Zboża

Białka ziaren zbóż dzielą się na:

  • albuminy,
  • globuliny,
  • prolaminy,
  • gluteiny.

Dorośli i dzieci w jednakowym stopniu cierpią z powodu alergii na zboża. Głównymi alergenami zbóż są frakcje  białek rozpuszczalnych w wodzie. W pszenicy znajduje się około 20 różnego rodzaju alergenów, które są odpowiedzialne za trzy typy schorzeń:

  • cieliakę,
  • alergię pokarmową,
  • alergię wziewną.

zboża

Najczęstszą przyczyna niepożądanych reakcji po spożyciu białek zbożowych jest gluten. Składa się on z prolamin i glutelin. gluten to białko niejednorodne, polimorficzne, zawierające ok. 75-86% białka, do 10 % polisacharydów, ok. 8% lipidów i ok.2% składników mineralnych Przyczyną niepożądanych reakcji pokarmowych organizmu jest gliadyna, frakcja glutenu rozpuszczalna w etanolu. Najbardziej szkodliwa dla organizmu jest gliadyna. Za toksyczne działanie prolamin odpowiadają prawdopodobnie peptydy, zawierające cztery aminokwasy, z resztą aminokwasową  proliny na jednym ze swoich końców. Unikanie alergenów pokarmowych sprzyja:

  • stosowanie żywności o jak najmniejszym stopniu przetworzenia,
  • dokładne czytanie etykiet kupowanych produktów,
  • szczegółowe zapoznanie się ze składem potraw podawanych w zakładach żywienia zbiorowego i informowanie ich personelu o istniejącym uczuleniu.

Objawy kliniczne alergii pokarmowej u dzieci:

  1. Objawy żołądkowo-jelitowe

ananasy

  • niechęć do spożywania produktów mlecznych
  • ulewanie lub wymioty
  • kolka brzuszna
  • przewlekłe biegunki
  • zaparcia

2.  Objawy skórne

  • zmiany o charakterze wypryskowym na odkrytych częściach ciała
  • pokrzywka, liszaj grudkowy

3. Objawy z układu oddechowego i uszu

  • przewlekły kaszel
  • nieżyt nosa
  • astma
  • nawracające zapalenie płuc
  • zapalenie oskrzeli
  • zapalenie ucha środkowego

4. Przewlekłe niedożywienie

5. Zespół złego wchłaniania

6. Wstrząs anafilaktyczny

7. Objawy układu moczowego

  • krwiomocz, krwinkomocz
  • mimowolne moczenie dzienne i nocne
  • zespół mocznicowy

8. Inne

  • niedokrwistość z niedoboru żelaza,
  • trombocytopenia,
  • leukopenia,
  • zlewne poty.

Objawy kliniczne alergii pokarmowej u dorosłych:

  1. Alergiczne zapalenie jamy ustnej
  2. Nawracające aftowe zapalenie jamy ustnej
  3. Refluks przełykowy (współistniejący często z astmą)
  4. Ostra alergiczna reakcja błony śluzowej żołądka  (bóle w nadbrzuszu i wymioty występujące bezpośrednio po spożyciu pokarmu
  5. Przewlekła reakcja alergiczna żołądka i dwunastnicy
  6. Ostre i przewlekłe zaburzenia jelitowe, biegunki
  7. Alergiczny nieżyt nosa
  8. Nieżyt ucha środkowego
  9. Astma
  10. Nieżyt krtani
  11. Zmiany skórne (rumienie, grudki obrzękowe, bąble pokrzywkowe, najczęściej towarzyszące innym objawom
  12. Atopowe zapalenie skóry
  13. Pokrzywka
  14. Obrzęk naczyniowo – ruchowy
  15. Wstrząs anafilaktyczny
  16. Inne:
  • ataki migreny
  • zespół przewlekłego zmęczenia
  • zaburzenia snu
  • obrzęk stóp, stawów, dłoni

W przypadku alergii pokarmowej najczęściej występująca reakcja alergiczną zwłaszcza u dzieci jest reakcja alergiczna typu natychmiastowego (ok. 50%). Następne miejsce zajmuje reakcja alergiczna typu cytotoksycznego (ok.20%), a jeszcze następne reakcja alergiczna typu kompleksów immunologicznych. Czasami pojawiają się też reakcje mieszanie. Objawy kliniczne w przypadku reakcji alergicznych typu natychmiastowego  mogą wystąpić po kilku minutach, a w przypadku reakcji alergicznej typu kompleksów immunologicznych nawet po upływie kilku godzin lub kilku dni od spożycia alergenu pokarmowego. Alergia pokarmowa jest jedna z przyczyn zagrażającego życiu wstrząsu anafilaktycznego. Przypuszcza się, że liczba nagłych zgonów spowodowanych wstrząsem anafilaktycznym wywołanym przez spozyty pokarm jest znacznie większa, niz podają statystyki. Do tak dramatycznych reakcji organizmu dochodzi najczęsciej po spozyciu orzeszków ziemnych, ryb, selera, skorupiaków, białka jaja kurzego, ziarna sezamowego oraz niektórych przypraw.

Objawy kliniczne alergii pokarmowej

Objawy alergii są różnorodne, z wywiadu chorobowego przeprowadzonego przez lekarza można jedynie wnioskować o nadwrażliwości organizmu na jakiś składnik pokarmowy. Chorzy u których występują objawy żołądkowo jelitowe (wymioty, wzdęcia, biegunka), nie zawsze cierpią z powodualergii pokarmowej. Niekiedy dokucza im nietolerancja pokarmowa. Rozróżnienie tych dwóch form reakcji na spożywane pokarmy jest bardzo istotne, albowiem każdą z nich inaczej się leczy. Diagnostyka alergii pokarmowej jest trudna, ponieważ nie istnieje żadne proste badanie o zadowalającej czułości, które pozwoliłoby na jednoznaczne rozpoznanie tej choroby. Dlatego też wnikliwie zebrany wywiad chorobowy i żywieniowy jest bardzo ważny. Liczy się nie tylko zgromadzenie dokładnych informacji o objawach klinicznych, lecz także ustalenie, z jakimi alergenami chory styka się najczęściej. Zgromadzone informacje powinny równiez dotyczyć obciążenia rodzinnego chorobami alergicznymi.

Metody diagnostyki alergii pokarmowej dzielą się na cztery grupy:

  • wywiad chorobowy
  • testy skórne
  • testy krwi
  • testy prowokacyjne

Zapobieganie alergii w czasie ciąży

Niektóre badania wskazują, że uczulenie występujące u kobiety ciężarnej, zwłaszcza w drugim i trzecim trymestrze ciąży, to pierwszy krok do rozwoju alergii u dziecka. Powstałe w tym okresie uczulenie może wynikać albo z ekspozycji dziecka na alergeny przenikające przez łożysko, albo z połykania przez dziecko przeciwciał IgE z płynu owodniowego. Jeśli dziecko należy do grupy wysokiego ryzyka, zaleca się matce wyłączenie z diety sześciu głównych alergenów charakterystycznych dla danego kraju. Amerykańskie Towarzystwo Pediatryczne radzi wszystkim kobietom w ciąży, aby wyłączyły ze swej diety orzeszki ziemne.

Zapobieganie alergii w okresie karmienia

Główne alergeny powinny być również wyłączone z diety kobiety karmiącej. W takich przypadkach porada dietetyka często może okazać się konieczna. Chodzi o dobre zbilansowanie diety zubozonej w produkty alergenne. Wyłączne karmienie piersią powinno się kontynuować do czwartego – szóstego miesiąca życia dziecka. Wprowadzenie pokarmów stałych do żywienia dziecka dopiero po tym okresie  jest dla niego korzystne ze względu na zmniejszenie ryzyka wystąpienia alergii.

Inne czynniki związane z zapobieganiem alergii pokarmowej

Według niektórych autorów dzieci z wysokiego ryzyka wystąpienia alergii nie powinny otrzymywać pokarmów mlecznych do końca pierwszego roku życia, jaj do końca drugiego roku życia , orzeszków ziemnych, orzechów, ryb do końca drugiego roku życia. Należy pilnować aby dziecko nie stykało się z z unoszącymi się w powietrzu alergenami wziewnymi wydzielanymi przez roztocze, żyjące w kurzu domowym, psy, koty, ptaki, karaluchy i pleśń. Matki nie powinny palić, najlepiej w ogóle. W żadnym wypadku dziecka nie wolno narażać na bierne palenie. Przypuszcza się, że prebiotyki, preparaty i środki spożywcze zawierające korzystne dla człowieka szczepy bakterii, wzmacniają układ immunologiczny przewodu pokarmowego, chroniąc go przed rozwojem alergii.

Inne działania

Inne działania sprzyjające zapobieganiu alergii obejmują:

  • gotowanie pokarmów celem obniżenia ich zdolności alergizujących
  • unikanie pokarmów zawierających związki biologicznie czynne i dodatki chemiczne
  • profilaktykę zakażeń zwłaszcza jelitowych

Prewencja wtórna alergii pokarmowej polega na opracowaniu indywidualnej diety eliminacyjnej dla kobiet, u których w czasie ciąży pojawiły się objawy uczulenia i matek karmiących piersią, których dzieci wykazują kliniczne objawy alergii pokarmowej, a także dla dzieci i osób dorosłych z takimi objawami.

leczenie alergii

Leczenie alergii pokarmowych

Podstawą leczenia alergii pokarmowej jest zastosowanie odpowiedniej diety eliminacyjnej, czyli czasowego wyeliminowania z diety szkodliwego pokarmu. Dieta musi być dobrana dla każdego pacjenta indywidualnie. W zależności od stanu klinicznego osoby z alergią pokarmową z diety eliminuje się albo jedna grupę produktów ( najczęściej mleko i jego przetwory), albo większa liczbę grup produktów podejrzanych o wywołanie alergii pokarmowej (najczęściej jaja kurze, owoce cytrusowe , orzechy, ryby, skorupiaki, czekoladę). 

Podczas komponowania diety hipoalergicznej należy pamiętać o potrzebie wprowadzenia do niej odpowiedniej ilości i jakości składników pokarmowych oraz konieczności pokrycia przez nią potrzeb energetycznych organizmu. By zapobiec wystąpieniu alergii, trzeba j a nie tylko prawidłowo rozpoznać, ale i zidentyfikować alergen, który ją wywołuje. Następnie należy wyeliminować z diety uczulający składnik pokarmowy (alergen pokarmowy). Czasami jest to bardzo trudne, ponieważ objawy alergiczne mogą być wywołane przez więcej niż jeden składnik pokarmowy.

Niekiedy też alergię mogą wywołać takie składniki produktu spożywczego, które nie są wymienione  w jego składzie umieszczonym na etykiecie. W celu identyfikacji alergenów pokarmowych lub ich eliminacji stosuje się różne diety (testującą, eliminacyjną, rotacyjną). Najczęściej stosowana w praktyce jest dieta eliminacyjna, która polega na okresowym wyłączeniu z diety pacjenta produktu lub grupy produktów podejrzanych o powodowanie alergii. Wyeliminowane produkty muszą zostać zastąpione innymi produktami o podobnej zawartości podstawowych składników odżywczych, witamin i minerałów.

Dieta testująca

Zadaniem tego rodzaju diety jest zidentyfikowanie alergenów pokarmowych. Polega ona na stopniowym wprowadzeniu do jadłospisu badanego pacjenta pojedynczych produktów spożywczych. Zazwyczaj na początku stosuje się dietę hipoalergiczną. Osoby dorosłe przez 3 – 7 dni piją wyłącznie wodą mineralna z dodatkiem 100 – 150 g cukru gronowego.

Dieta hiperalergiczna służy wyciszeniu objawów alergii. Przez kolejne 4, 5 dni dieta testująca składa się z ziemniaków, ryżu, cukru, soli, wody mineralnej. Następnie stopniowo dołącza się do niej wołowinę, jagnięcinę, cukinię, ogórki, kapustę pekińską, olej orkiszowy i czarna herbatę. Jeśli podczas takiej diety nie występują żadne objawy alergiczne to kontynuuje się ja od jednego tygodnia do czterech tygodni. by uniknąć niedoborów witamin i minerałów stosuje się suplementację. Brak objawów alergicznych świadczy o tym, że żaden z wyżej wymienionych produktów nie ma nic wspólnego z rozwojem alergii. Gdy tylko objawy alergii wystąpią z jadłospisu pacjenta skreśla się te składniki diety, które je wywołały.

Dieta eliminacyjna

Polega na stałym lub okresowym wyłączeniu z jadłospisu osoby chorej produktu lub grupy produktów podejrzanych o powodowanie alergii. Dietę eliminacyjną stosuje się w celach diagnostycznych, kiedy jeszcze nie wiadomo, które produkty są źródłem alergenów i kiedy produkty te trzeba zidentyfikować.

Zaleca się ją również w celach leczniczych, kiedy zna się już przyczynę alergii pokarmowej i kiedy w związku z tym należy wyeliminować z niej konkretne produkty. Stosowanie diety eliminacyjnej w celach diagnostycznych polega na stopniowym eliminowaniu z jadłospisu chorego produktów, które mogą powodować alergię.

W trakcie odstawiania tych produktów należy prowadzić dokładna obserwację objawów. Jeżeli stwierdza się poprawę tzn, że odstawiony produkt bądź grupa produktów jest źródłem alergenów. Ponieważ długotrwała dieta eliminacyjna grozi wystąpieniem niedoborów pokarmowych, należy zawsze przeprowadzać ją pod opieką lekarza i doświadczonego dietetyka.

Dieta rotacyjna

Dietę rotacyjna stosuje się po, to aby uniknąć przeciążenia alergenami do tej samej grupy produktów spożywczych. Czasami spożywane codzienne produkty nie są rozpoznawane jako alergeny. Dietę rotacyjna zaleca się tym osobom, które sa uczulone na kilka , a nawet kilkanaście produktów spożywczych , albo tym, u których co jakiś czas odzywa się alergia o nieznanych przyczynach.

Dieta rotacyjna obniża częstotliwość ekspozycji  na alerfeny osób z alergią na wiele produktów spożywczych, zapewniając im przy tym odpowiednią ilości jakość składników pokarmowych. Dieta rotacyjna redukuje ponadto ryzyko wystąpienia alergii na te produkty spożywcze, ktore wcześniej były dobrze tolerowane.

Kategorie

Dodaj komentarz