Cholestaza

cholestaza

Cholestaza to niejednoznaczne określenie zastoju żółci. W fizjologii pod tym terminem rozumie się utrudnienie wydzielania żółci do kanalika żółciowego, w histologii – nagromadzenie żółci w hepatocytach .

W naukach klinicznych natomiast, termin cholestaza określa wzrost stężenia we krwi wszystkich składników żółci i w języku medycznym w tym właśnie znaczeniu jest najczęściej używane.

Poniżej kilka najważniejszych informacji na temat tej choroby, które warto poznać i zapamiętać.

Podział cholestazy

Cholestaza zewnątrz-wątrobowa
  • przeszkoda w odpływie żółci,
  • kamica przewodu żółciowego wspólnego,
  • rak brodawki Vatera i inne guzy powodujące ucisk tej okolicy (np. guz głowy trzustki),
  • zwężenie dróg żółciowych zewnątrzwątrobowych wskutek np. zapalenia,
  • torbiele dróg żółciowych (choroba Carolego),
  • atrezja dróg żółciowych.
Cholestaza wewnątrz-wątrobowa
Cholestaza wskutek zwężenia dróg żółciowych wewnątrzwątrobowych.
Cholestaza wskutek zaburzenia wydalania żółci na poziomie hepatocytu.

  • w chorobach zakaźnych,
  • w niedoborze alfa1-antytrypsyny,
  • po zabiegach operacyjnych,
  • w niewydolności krążenia,
  • w nowotworach,
  • polekowa,
  • w przebiegu ciąży czyli tak zwana cholestaza ciężarnych.

 

Objawy cholestazy

Do najważniejszych objawów cholestazy należą:

  • świąd skóry
  • żółtaczka
  • zaburzenia trawienia
  • zaburzenia wchłaniania tłuszczów i witamin A, D i K
  • rzadziej: bradykardia, zmiany zwyrodnieniowe narządów miąższowych oraz ksantomaty skórne

Przyczyny cholestazy

Przyczyny cholestazy nie są do końca poznane. Kilka czynników nakłada się i tworzy obraz chorobowy.

  • genetyczne tło zaburzenia,
  • bezpośrednią przyczyną cholestazy jest wzrost poziomu estrogenów i progesteronu u ciężarnych, najwyższy w III trymestrze (często cholestaza występuje w ciążach mnogich),
  • u kobiet z ICP jest zaburzony metabolizm estrogenów, polegający na upośledzeniu procesów inaktywacji, zmniejszeniu wydzielania estrogenów do żółci,
  • estrogeny gromadzące się w komórce, zmniejszają przepuszczalność błony komórkowej hepatocytu, poprzez nasilenie procesów metylacji fosfolipidów błonowych,
  • żółć ulega zagęszczeniu poprzez przesunięcie wody z kanalików wątrobowych do wnętrza hepatocytu; zwiększa się jej lepkość i gęstość; przepływ ulega zwolnieniu i powstaje zastój (w badaniu mikroskopowym widać czopy żółciowe i poszerzone kanaliki, nie ma innych nieprawidłowych zmian),
  • progesteron przyczynia się do powyższego obrazu wpływając na atonię dróg żółciowych i pęcherzyka żółciowego.

Wewnątrzwątrobowy zastój żółci mogą powodować również:

  • leki (jod, sulfonamidy, piramidon),
  • przebyte choroby dróg żółciowych i wątroby (kamica żółciowa, WZW, marskość),
  • przebyte choroby nerek,
  • nawracające EPH Gestozy.

Leki powodujące cholestazę

Rzadziej

  • Amoxycylina z kwasem klawulonowym,
  • Cefalosporyny,
  • Nifedypina,
  • Diltiazem,
  • Nitrofurantoina.

Często

  • Chlorpromazyna,
  • PAS,
  • Sulfonamidy,
  • C-17 alkilowane steroidy (anaboliki, środki antykoncepcyjne).

Dodaj komentarz